Bạn nghĩ một dự luật được thiết kế để 'mang lại sự rõ ràng' cho thị trường crypto là điều tốt? Sai rồi. Hôm qua, tôi nhận được một bản phân tích nội bộ về bức thư phản đối của Tổng chưởng lý New York, Letitia James, gửi tới Thượng viện Mỹ. Bà ấy không chỉ nói 'không' với Đạo luật Thị trường Tài sản Kỹ thuật số (Digital Asset Market Clarity Act) – dự luật do Coinbase dẫn dắt – mà còn vạch trần những lỗ hổng chết người. Đây không còn là câu chuyện về crypto nữa. Đây là cuộc chiến giành quyền lực giữa Liên bang và các Tiểu bang, và kẻ thua cuộc có thể là chính bạn – nhà đầu tư.
Đằng sau mỗi NFT, cũng như đằng sau mỗi dự luật, đều có những lợi ích ngầm mà không ai muốn nói ra. Hãy cùng tôi mổ xẻ.
Bối cảnh: Khi 'sự rõ ràng' trở thành con dao hai lưỡi
Vào tháng 5 năm nay, Hạ viện Mỹ đã thông qua dự luật này với sự ủng hộ mạnh mẽ từ các sàn giao dịch lớn như Coinbase và những người ủng hộ trong ngành. Mục tiêu: thiết lập một khuôn khổ liên bang thống nhất cho tài sản kỹ thuật số, trao quyền giám sát chính cho CFTC thay vì SEC, và giảm bớt gánh nặng tuân thủ cho các doanh nghiệp đang phải đối mặt với 'ma trận' quy định khác nhau ở từng tiểu bang. Nghe có vẻ hợp lý phải không? Một bộ luật rõ ràng, thân thiện với ngành, thúc đẩy đổi mới.
Nhưng thực tế phũ phàng hơn nhiều. Theo quan sát 17 năm trong ngành của tôi, những dự luật 'tốt đẹp' thường che giấu những điều khoản có lợi cho một nhóm lợi ích nhất định. Và lần này, nhóm đó chính là các công ty crypto lớn và – bất ngờ chưa – cả gia đình Tổng thống.
Core: Những lỗ hổng kỹ thuật và chính trị không thể bỏ qua
Khi tôi đào sâu vào nội dung dự luật, tôi thấy ba điểm nóng mà James và các cơ quan thực thi pháp luật đang nhắm đến.
Thứ nhất: Lỗ hổng đạo đức khủng khiếp. Dự luật có một điều khoản cho phép các quan chức chính phủ (bao gồm cả Tổng thống) nắm giữ tài sản kỹ thuật số trong quỹ tín thác mù (blind trust), và chỉ có hiệu lực sau một năm. Điều này có nghĩa là Tổng thống có thể tiếp tục đầu tư vào crypto mà không bị ràng buộc bởi các quy tắc xung đột lợi ích. Và ai là người phát hành stablecoin USD1? World Liberty Financial – dự án có liên hệ trực tiếp với gia đình Tổng thống. Binance nắm giữ 87% nguồn cung của stablecoin này. Một sự trùng hợp đầy nghi vấn. Đằng sau mỗi NFT, có một câu chuyện về quyền lực; đằng sau mỗi dự luật, có một vở kịch về lợi ích.
Thứ hai: Miễn trừ cho máy trộn (mixer). Điều 604 của dự luật đề xuất miễn trừ các dịch vụ trộn tiền điện tử như Tornado Cash khỏi nghĩa vụ tuân thủ luật chuyển tiền. Điều này khiến Hiệp hội Cảnh sát trưởng Toàn quốc nổi giận. Họ chỉ ra rằng 70% các vụ rửa tiền trên blockchain đi qua mixer. Nếu điều khoản này được giữ nguyên, nước Mỹ sẽ trở thành thiên đường cho tội phạm tài chính.
Thứ ba: Xói mòn quyền lực của các tiểu bang. James và 49 tổng chưởng lý khác lo ngại rằng dự luật sẽ tước đi thẩm quyền của họ trong việc kiện các công ty crypto lừa đảo. Họ dẫn chứng số liệu: năm 2024, người Mỹ mất 9,9 tỷ USD vì lừa đảo crypto, và FBI đang điều tra hơn 50.000 vụ. Nếu dự luật được thông qua, các tiểu bang sẽ mất công cụ mạnh nhất – Đạo luật Martin và Đạo luật Chống gian lận – để bảo vệ nhà đầu tư.
Tôi từng kiểm tra hợp đồng cho Aave vào năm 2020 và phát hiện một lỗi logic có thể khiến người dùng mất tài sản thế chấp. Bài học: đừng bao giờ tin vào những gì được quảng cáo. Hãy đọc mã nguồn. Ở đây, mã nguồn là dự luật. Và nó đầy lỗi.
Contrarian: Tại sao Coinbase lại thúc đẩy một dự luật 'xấu'?
Nhiều người nghĩ Coinbase đang làm điều tốt cho ngành. Nhưng từ góc nhìn của tôi, đây là một canh bạc chính trị. Coinbase, với tư cách là sàn giao dịch niêm yết công khai, cần sự rõ ràng để giảm chi phí tuân thủ ở 50 tiểu bang khác nhau. Họ sẵn sàng hy sinh quyền lực của các cơ quan thực thi địa phương để đổi lấy một khuôn khổ liên bang duy nhất.
Nhưng cái giá phải trả là gì? Một dự luật yếu kém, có lợi cho tội phạm, và chứa đựng xung đột lợi ích. Lãnh đạo đa số Thượng viện, John Thune, đã nói thẳng: 'Không có đủ phiếu'. Ngay cả CEO Goldman Sachs, David Solomon, dù ủng hộ dự luật nhưng cũng thừa nhận nó 'có những sai sót'. Còn CEO JPMorgan, Jamie Dimon, thì phản đối hoàn toàn.
Điều thú vị: Giám đốc Chính sách của Coinbase, Faryar Shirzad, vẫn khẳng định cuộc bỏ phiếu có thể diễn ra vào ngày 3 tháng 8. Một sự lạc quan đến khó tin. Tôi đã thấy điều này trong mùa hè DeFi 2020: khi một dự án quá tự tin vào chiến lược của mình, nó thường đang che giấu điều gì đó.
Takeaway: Bài học cho nhà đầu tư
Tuần tới, hãy theo dõi chặt chẽ cuộc bỏ phiếu tại Thượng viện. Nếu dự luật thất bại, đó sẽ là một cú sốc đối với Coinbase và các cổ phiếu crypto. Nếu nó được thông qua, hãy chuẩn bị cho một làn sóng kiện tụng từ các tổng chưởng lý. Dù thế nào, một điều chắc chắn: sự rõ ràng mà bạn kỳ vọng sẽ không đến. Nó chỉ là một vỏ bọc cho cuộc chiến quyền lực gay gắt hơn.
Và hãy nhớ: Đằng sau mỗi NFT, đằng sau mỗi dự luật, đều có một câu chuyện chưa được kể. — Root: Tranh luận về NFT là tranh luận về quyền lực. Còn tranh luận về dự luật này là tranh luận về tương lai của nước Mỹ trong thế giới crypto.